Verlichtingseisen van kleine schepen
Zorg voor optimale zichtbaarheid, veiligheid en betrouwbaarheid onder alle vaaromstandigheden!
Wanneer je in het donker, tijdens de schemering of bij slecht zicht het water op gaat, is goede verlichting van levensbelang. Navigatieverlichting is niet alleen een wettelijke verplichting, maar vooral een belangrijk hulpmiddel om veilig te kunnen varen. Aan de hand van de verlichting kunnen andere schippers zien waar je vaart, in welke richting je vaart en met wat voor soort schip ze te maken hebben. Zo kunnen zij op tijd de juiste manoeuvres uitvoeren om een veilige passage te garanderen.
Ontbrekende, verkeerd geplaatste of onjuiste verlichting kan leiden tot gevaarlijke situaties. Andere schepen kunnen jouw koers verkeerd inschatten of je zelfs helemaal niet opmerken. Vooral op drukke vaarwegen of bij beperkt zicht kan dit ernstige gevolgen hebben en de kans op een aanvaring aanzienlijk vergroten. Daarom is het belangrijk dat iedere schipper weet welke verlichting zijn of haar schip moet voeren en wanneer deze verlichting verplicht is.
In dit hoofdstuk nemen we je stap voor stap mee door de verlichtingseisen voor kleine schepen. We bespreken welke navigatieverlichting verplicht is voor:
🔆een kleine motorboot
🔆een klein zeilschip
🔆motorboot kleiner dan 7 meter
Daarnaast leggen we uit waarom deze verlichting wordt gevoerd, hoe je de verschillende lichten kunt herkennen en waar je in de praktijk op moet letten.
Na het lezen van dit hoofdstuk weet je niet alleen welke verlichting je zelf moet voeren, maar kun je ook de verlichting van andere schepen beter herkennen. Dat draagt bij aan een veilige vaart voor jezelf én voor iedereen om je heen.
Veel leesplezier!
Verlichting van kleine motorboten
Basisverlichting
Laten we dieper in gaan op de verlichting van schepen, ook wel navigatieverlichting genoemd. Overdag hoef je bij goed zicht de verlichting niet te voeren. Maar bij slecht zicht moet de voorgeschreven verlichting wel worden gevoerd. Een stilliggend schip en een voor een beweegbare brug stilliggend schip mag de voorgeschreven verlichting aan hebben.
Wat voor verlichting een schip moet hebben is afhankelijk van de grootte en het soort schip. Voor een zeilschip is namelijk andere verlichting voorgeschreven dan bijvoorbeeld voor een motorschip. Eerst een aantal begrippen. We onderscheiden:
🔊Toplicht
🔊Boordlichten
🔊Heklicht
🔊Rondom schijnend licht
Een toplicht is een wit licht en schijnt over een boog van 225°. De toplichten dienen minimaal één meter hoger te zijn geplaatst dan de boordlichten.
Verlichting van een klein motorschip
Je hebt geleerd wat voor soort verlichting een schip kan hebben. Dan nu: welke verlichting dien je op welk schip te voeren? We beginnen met de schepen die voor deze cursus het meest van toepassing zijn: de kleine schepen.
Kleine motorboten (< 20 meter) zijn op verschillende manieren gebouwd. Daarom mag de verlichting, ook wel navigatieverlichting genoemd, op verschillende manieren gevoerd worden. Deze gaan we hieronder uiteen zetten.
Er zijn drie manieren voor het voeren van de verlichting;
1. De eerste manier van het voeren van de navigatieverlichting (zie afbeelding hieronder) van een klein motorschip:
- Een toplicht in de lengte-as van het schip, maar tenminste 1 meter vóór de boordlichten. Het toplicht hoeft in dit geval niet boven de boordlichten geplaatst te worden
- Boordlichten
- Heklicht
2. Een tweede manier voor het voeren van de navigatieverlichting van een kleine motorboot is:
- Een toplicht, tenminste één meter hoger dan de boordverlichting
- Boordlichten, maar deze mogen ook in één lantaarn (licht) gevoerd worden (zie onderstaande afbeelding)
- Heklicht
3. Een derde manier voor het voeren van de navigatieverlichting van een kleine motorboot is:
- Boordlichten
- Een rondomschijnend wit licht in plaats van een apart top- en heklicht
Verlichting van een klein zeilschip
Een klein zeilschip kan de verplichte navigatieverlichting op verschillende manieren voeren. Welke uitvoering wordt gekozen, hangt af van de inrichting van het schip, zolang deze voldoet aan de wettelijke eisen. Hieronder zie je de eerste mogelijkheid: boordlichten, geplaatst zo dicht mogelijk bij de boeg, gecombineerd met een heklicht. De boordlichten mogen ook worden gecombineerd in één tweekleurenlantaarn.
Belangrijk om te weten
Vaart een zeilschip met behulp van de motor, dan moet het schip overdag een zwarte kegel met de punt naar beneden voeren. Hiermee wordt aan andere schepen duidelijk gemaakt dat het schip op dat moment als motorschip wordt aangemerkt.
Dit is tevens een veelvoorkomend onderwerp tijdens het Klein Vaarbewijs-examen. Onthoud daarom goed: een zeilschip dat op de motor vaart, wordt beschouwd als een motorschip.
Verlichting schepen kleiner dan 7 meter
Voor kleine vaartuigen gelden soms eenvoudigere regels voor de navigatieverlichting. Een (open) boot met een lengte van minder dan 7 meter hoeft niet altijd de uitgebreide verlichting van een groter motorschip of zeilschip te voeren.
Deze vereenvoudigde regel geldt ook voor roeiboten en kleine zeilschepen met een lengte van minder dan 7 meter. Wanneer deze schepen varen, is het voldoende om een rondomschijnend wit licht te voeren. Dit licht moet zo geplaatst zijn dat het van alle kanten goed zichtbaar is voor andere schepen.
Het doel van deze verlichting is vooral om de aanwezigheid van het kleine vaartuig duidelijk kenbaar te maken aan andere schepen. Zeker bij slecht zicht, in de schemering of tijdens het varen in het donker is het belangrijk dat andere schippers tijdig kunnen zien dat er een klein vaartuig aanwezig is en hier veilig rekening mee kunnen houden.
Hoewel de verlichtingseis voor deze kleine schepen eenvoudiger is, blijft het belangrijk dat het licht goed werkt, op de juiste manier wordt gevoerd en voldoende zichtbaar is. Een klein vaartuig is op het water vaak minder goed zichtbaar en kan daardoor sneller over het hoofd worden gezien.
Meer leren over varen?
Vond je de bovenstaande uitleg interessant en wil je nog meer leren over veilig varen? Bekijk dan ook onze andere onderwerpen en ontdek nog meer handige informatie over alles wat met varen te maken heeft.
Wil je zelf goed voorbereid het water op en de vaarregels stap voor stap leren? Bekijk dan onze cursusvergelijker en ontdek welke cursus het beste bij jou past.
Alvast veel lees- en leerplezier!
